Στίχοι θαμμένοι στο στόμα

Το όνομα της Ρίβκα Μπασμάν Μπεν-Χαγίμ* (Rivka Basman Ben-Hayim) δεν είναι γνωστό στο ελληνικό κοινό, αλλά η ιστορία της αποτελεί μία από τις πιο συγκινητικές μαρτυρίες για τη δύναμη της ποίησης στην καρδιά του Ολοκαυτώματος. Γεννήθηκε το 1925 στη Λιθουανία και έζησε τη φρίκη στο γκέτο του Βίλνιους (Vilna) από το 1941 έως το 1943. Εκεί γνώρισε τον σπουδαίο Εβραίο ποιητή Αβραάμ Σουτσκέβερ, που γρήγορα έγινε ο μέντοράς της. Έτσι, όταν η Ρίβκα μεταφέρθηκε το 1943 στο στρατόπεδο του Κάιζερβαλντ (Kaiserwald) κοντά στη Ρίγα της Λετονίας, η ποίηση έγινε το μόνο της όπλο, καθώς μόλις είχε δει να δολοφονούνται ο πατέρας της και ο μικρός της αδελφός. Μαζί με δύο άλλες γυναίκες άρχισε να σκαρφίζεται τρόπους για να ενισχύσει το ηθικό των υπολοίπων. Η μία τραγουδούσε, η άλλη χόρευε, κι εκείνη απάγγελλε ένα ποίημά της – έγραφε κάθε μέρα κι από ένα. Αργότερα θα δήλωνε με ταπεινότητα ότι τα μικροποιήματά της ήταν απλώς κραυγές μέσα από την καρδιά της, κι όχι εκλεπτυσμένα καλλιτεχνικά κείμενα. Τι άλλο είναι όμως η μεγάλη ποίηση;